Ελαιοπαρ-αγωγή;

Παρακολουθώ εδώ και αρκετό καιρό διαδικτυακές συζητήσεις ελαιοκαλλιεργητών σε διάφορες ομάδες στις οποίες συμμετέχουν. Με μεγάλη μου χαρά διαπιστώνω μεγάλο ζήλο και μεράκι από πάρα πολύ κόσμο. Δείγμα ότι κάτι αλλάζει προς το καλύτερο στην ελαιοκαλλιέργεια. Με αυτή την αισιοδοξία παρακαταθήκη θα σταθώ σε ένα θέμα που μου προκάλεσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, σχετικά με τη χρήση καολίνη, ζεόλιθου και λοιπών ορυκτών στην ελαιοκαλλιέργεια. Πλανάται το κυρίαρχο ερώτημα ποιο ορυκτό είναι καλύτερο. Οι απαντήσεις προέρχονται τόσο από παραγωγούς έμπειρους και εκπαιδευμένους όσο και από ημιμαθείς ή εντελώς άσχετους. Συνυπολογίζω και τους ιδιοτελείς. Και η κουβέντα καλά κρατεί μέχρι που κάποια στιγμή τα όρια της νηφαλιότητας θολώνουν.

Θα ήθελα να παρατηρήσω τα εξής:

  • Όσον αφορά τη φυτοπροστασία υπάρχουν συγκεκριμένα θεσμικά όργανα της πολιτείας που αξιολογούν και εγκρίνουν (ή απορρίπτουν) τη χρήση συγκεκριμένων ουσιών για φυτοπροστασία.
  • Οι ουσίες προς αξιολόγηση υποβάλλονται με συνημμένο φάκελο – τεχνική έκθεση, στην οποία περιγράφονται συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Τα χαρακτηριστικά αυτά προκύπτουν έπειτα από μακροχρόνια και δαπανηρή επιστημονική έρευνα.
  • Η έρευνα απαρτίζεται από ομάδες εξειδικευμένων γεωπόνων, βιολόγων, χημικών, μαθηματικών, οικονομολόγων κλπ.
  • Η εξέλιξη του γεωπονικού κλάδου στον τομέα της φυτοπροστασίας οδήγησε σε ασφαλέστερα για το χρήστη και το περιβάλλον φυτοπροστατευτικά σκευάσματα.
  • Αρωγός στην εξέλιξη ήταν και είναι ΚΑΙ η παρατήρηση (τυχαία, συγκριτική, συστηματική κλπ)
  • Πόνημα από οποιονδήποτε με όποιο κόστος θα πρέπει να ανταμειφθεί για να υπάρχει κίνητρο για τη συνέχεια. Το είδος της αμοιβής είναι σχετικό.
  • Η έννοια της πνευματικής ιδιοκτησίας αφορά μεγάλο κομμάτι των υλικών και μέσων που χρησιμοποιούμε και στη φυτοπροστασία και καλώς γίνεται.
  • Οι περισσότερο οργανωμένη έρευνα γίνεται καλώς ή κακώς στο εξωτερικό. Από εταιρείες. Και εκεί θα κατοχυρωθεί. Και εκεί θα πληρωθεί, κυρίως.
  • Η έννοια της προσφοράς και της αλληλεγγύης επίσης καλώς γίνεται. Και είναι βήμα και σκαλοπάτι απαραίτητο μήπως και μπορέσουμε να εξελίξουμε την ελαιοκαλλιέργεια κάποια βήματα γρηγορότερα, συντονισμένα. Έχουμε μείνει τραγικά πίσω και από χώρες που ούτε φανταζόμαστε ότι καλλιεργούν ελαιόδενδρα. Φωτοβολίδες περί ανωτερότητας ελληνικών ελαιολάδων* θυμίζουν θεωρίες περί Άριας φυλής. Το βαυκαλίζειν καλά κρατεί. Άντε και έχουμε εξαιρετικές ποικιλίες ελιάς. Από την ελιά στο ελαιόλαδο είναι μια ελαιοποίηση δρόμος (μακρύς και όχι μόνο)…
  • Έρευνα στην Ελλάδα είναι κακόγουστο ανέκδοτο πλέον. Οι εξαιρέσεις απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα. Αναφέρομαι στην ακαδημαϊκή έρευνα και όχι φυσικά σε ανορθόγραφες πτυχιακές τύπου «κόπι πάστε» ή «αναβαθμισμένων» (μικροκομματικών – συντεχνιακών, οικογενειοκρατικών, ρουσφετολογικών κ.ά) ,  τριτοβάθμιων ιδρυμάτων.
  • Η ανάγκη για ανταλλαγή απόψεων δεν κάνει εξ ορισμού τον συνομιλητή μας και ειδικό. Η δημαγωγία υπήρξε ανέκαθεν ακμάζουσα δραστηριότητα.
  • Είναι αποδοτικότερο να ασκούνται πιέσεις να λειτουργήσουν καλύτερα οι εξειδικευμένοι φορείς (ινστιτούτα, πανεπιστήμια, υπηρεσίες, σύλλογοι και ενώσεις) παρά να γίνεται ανάλωση φαιάς ουσίας ώστε να επιβεβαιώνεται ο ισχυρισμός μας. Είναι ωραίο όταν επιβεβαιώνεται. Είναι ωραίο και όταν δεν επιβεβαιώνεται. Ο ισχυρισμός μας.

*οι περί ανωτερότητας ελληνικών ελαιολάδων σε άλλη σειρά επεισοδίων, κωμική (κωμικοτραγική), όχι προσεχώς…

Advertisements
Posted in Uncategorized | 2 Σχόλια

Ανομβρία και ζημιές στην ελαιοκαλλιέργεια

Λαμβάνοντας πολλά μηνύματα ανησυχίας και στενοχώριας από παραγωγούς σχετικά με την εξέλιξη της παραγωγής των ελαιοδένδρων, θα ήθελα να σημειώσω τα εξής, αναφερόμενος στην ελαιοκαλλιέργεια της Θεσπρωτίας:

  1. Οι καιρικές συνθήκες κατά τους περασμένους μήνες πράγματι ήταν ιδιαίτερα δύσκολες (εκτεταμένη ανομβρία, συνεχείς υψηλές θερμοκρασίες). Συνθήκες που δικαιολογούν ζημίες, ως ένα βαθμό. Μην το φωνάζετε όμως και ξυπνήσετε τον ΕΛΓΑ.
  2. Δεν δικαιολογείται ζημία  – για το μεγαλύτερο μέρος της Θεσπρωτίας το 2017, της Θεσπρωτίας τονίζω – σε προσεγμένα ελαιόδενδρα και θα αναφερθώ παρακάτω τι σημαίνει προσεγμένο ελαιόδενδρο.
  3. Αν μαυρίσανε οι ελιές είναι σημάδι έναρξης, ή σωστότερα ολοκλήρωσης συγκομιδής, και όχι «κλάψας».
  4. Οι ελαιοποιήσεις του Οκτωβρίου (ναι, υπάρχουν ανοιχτά ελαιοτριβεία στη Θεσπρωτία στην εποχή που πρέπει) δείξανε πολύ καλές ελαιοπεριεκτικότητες, σε περιοχές «δύσκολες» και «όψιμες» (Μηλοκοκιά – Μαργαριτίου, Παλαιοχώρι Φιλιατών).
  5. Δεν αναφέρομαι σε ποσοστά γιατί θα βγουν λανθασμένα συμπεράσματα. Ξεκολλάμε από το «ποσοστό». Το λάδι, λάδι και τα νούμερα για τα νούμερα.
  6. Εννοείται πως είναι απαράδεκτη και η σκέψη εφέτος για δακοκτονία τον Οκτώβρη, είναι προτιμότερο τα συνεργεία να βγουν να φωνάζουν να συγκομιστεί ο καρπός. Αλλά είπαμε, όχι φωνές γιατί μπορεί να ξυπνήσουνε και αυτά.
  7. Χρονιά σαν και τη φετινή δε θα είναι ασυνήθιστη από εδώ και στο εξής, όσο πιο σύντομα το καταλάβουμε, το καλύτερο.
  8. Αν θέλουμε να έχουμε ελαιοπερίβολα, και όχι στατιστικά ελαιόδενδρα έχουμε να προσέξουμε τα δένδρα μας. Επαναλαμβάνω: ΑΝ θέλουμε. Παρακάτω παραθέτω σύντομες οδηγίες επιγραμματικά:

Προσεγμένα ελαιόδενδρα

Το Α και το Ω είναι η σωστή διαχείριση του εδάφους. Έδαφος με καλή μικροχλωρίδα, καλή κάλυψη όλο το έτος προσφέρει μεγαλύτερη αντοχή στα ελαιόδενδρα. Ρωτήστε για τα οφέλη της ακαλλιέργειας, της μη χρήσης ζιζανιοκτόνων και χημικών λιπασμάτων. Υπάρχουν πολλές λύσεις που αντικαθιστούν τα παραπάνω υλικά. Χρειάζεται καλή «μόνωση» το ριζικό σύστημα. Ρωτήστε τους γεωπόνους σας.

Μην αφήνεται να στρεσαριστούν τα δένδρα λόγω ασθενειών, κυρίαρχο το κυκλοκόνιο. Χρησιμοποιήστε λύσεις που ευνοούν την αειφορία. Υπάρχουν βιολογικά σκευάσματα, πάμφθηνα και πολύ αποτελεσματικά. Η χημεία δίνει λύσεις, δεν είναι λύση.

ΜΗΝ κλαδεύετε αυστηρά! Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που οδηγούν σε στρες και πολύχρονη ακαρπία (εγκαύματα κορμού, λαίμαργα, νεανικότητες, ακρότονες τάσεις κλπ, κλπ). Ρωτήστε! Ανάθεση σε «έμπειρους» κλαδευτές είναι σίγουρη λύση αποτυχίας.

Κουβέντες του τύπου: » Μα εγώ κλαδεύω, βάζω λίπασμα, ραντίζω» είναι για γέλια (και τελικά για κλάματα). Κάντε τα αλλά κάντε τα σωστά. 70 γεωπόνους έχει ο νομός, ρωτήστε!

Υ.Γ. Όσοι έχουν καλή προαίρεση είναι ευπρόσδεκτοι για επικοινωνία. Παραγωγός που θα ρίξει φταίξιμο σε ατυχία, στον κακό καιρό και στο κακό το ριζικό μπορεί να καταφύγει σε αστρολόγους και συναφείς ειδικότητες.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

1η Πανηπειρωτική Οικογιορτή, βιοκαλλιέργεια στην Ήπειρο;

Έχουμε μπροστά μας την 1η Πανηπειρωτική Οικογιορτή στην οποία είχα την τιμή να προσκληθώ ως βιοκαλλιεργητής. Πανέμορφη πρωτοβουλία από όμορφους ανθρώπους. Ωστόσο μου αρνήθηκαν τη συμμετοχή ως ελεγκτής της ΔΗΩ, με το επιχείρημα της άρνησης της συμμετοχής «εταιρειών – πιστοποιητών». Μου δίνεται η ευκαιρία να παραθέσω τους ακόλουθους προβληματισμούς:

  • Ο Οργανισμός Ελέγχου & Πιστοποίησης Βιολογικών Προϊόντων ΔΗΩ συστάθηκε από «ρομαντικούς» και αντικεινενικά πρωτοπόρους του οικολογικού κινήματος όχι μόνο για τα ελληνικά δεδομένα αλλά και για τα διεθνή. Στα σχεδόν 30 χρόνια εμπειρίας με αποκλειστικότητα το πεδίο (αγρός, καλλιέργεια, στάβλος, μεταποίηση, εμπορία) δεν έχει τίποτα να προσφέρει στους σχετιζόμενους και ενδιαφερόμενους με τα βιολογικά προϊόντα;
  • Ο Οργανισμός «ΔΗΩ» είναι εγγεγραμένο μέλος του Μητρώου Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας και και μάλιστα μη κερδοσκοπικό. Από την άλλη,  μέλος του Μητρώου (ΚοινΣΕπ), με κερδοσκοπικό χαρακτήρα, θα συμμετάσχει στην Οικογιορτή. Χωρίς να βλέπω λόγω άρνησης ούτε στη μία περίπτωση ούτε στην άλλη, δύο μέτρα και δύο σταθμά;
  • Είναι γνωστό σε όλη την Ήπειρο ότι ο Οργανισμός «ΔΗΩ» εκτός των πιστοποιήσεων προσφέρει και έργο χωρίς να αμοίβεται, εθελούσια και αλληλέγγυα, με τη συνεχή – και προσφάτως πολύ διευρυμένη – παρουσία (μεγαλύτερη ομάδα έμπειρων γεωπόνων, νέο περιφερειακό γραφείο) δίπλα στον παραγωγό. Mε τη βοήθεια της ομάδας επιλύονται καθημερινά, πρακτικά καλλιεργητικά ζητήματα, ακριβώς λόγω της μεγάλης εμπειρίας πεδίου. Αυτό δε θεωρείται συνεισφορά στον απομακρυσμένο ορεινό παραγωγό ή στον «ξεχασμένο» ακριτικό κάτοικο;
  • Ο τελικός αποδέκτης των βιολογικών προϊόντων πώς διασφαλίζεται για την ασφάλεια των παραγόμενων βιολογικών προϊόντων; Προφανώς η διαχειριστική ομάδα της Οικογιορτής έχει αναπτύξει άλλα εργαλεία ελέγχου διασφάλισης ποιότητας ανώτερα από τους πιστοποιητικούς οργανισμούς. Γιατί δεν τα μοιράζεται με αυτούς ώστε οι οργανισμοί να μειώσουν το κόστος για τους παραγωγούς; Δε θα ήταν πολύ παραγωγικό να γίνουν τέτοιου είδους προτάσεις πριν αρχίσουν οι αποκλεισμοί;
  • Είναι δεδομένο ότι τα ατομικά μεγέθη βιολογικής παραγωγής για την Ήπειρο, δύσκολα τυγχάνουν οικονομίες κλίμακας ικανές να σταθούν πέρα από ένα πολύ περιορισμένο αγοραστικά κοινό, καταφανώς μη βιώσιμο για τον παραγωγό. Οι συνέργειες και οι συνεργασίες αποτελούν μονόδρομο. Περισσεύει κανείς; Περισσεύει τεχνογνωσία στον αγρό και στα γραφεία που έχουμε την πολυτέλεια να αρνηθούμε;
  • Ποια λογική μας θέλει να ξαναεφευρίσκουμε τον τροχό όταν μπορούμε να βελτιώσουμε τις υπάρχουσες, αυστηρές μεν, επιδεκτικές βελτιώσεων δε, δομές;
  • Οι οικογιορτές έχουν αποδείξει την δυναμικότητα για ανοιχτό πνεύμα και συνεργασίες, ταιριάζει αυτή η λογική με ad hoc αποκλεισμούς;
  • Μεγάλο ζητούμενο που έχει προκύψει – μεγαλύτερο κατά τα τελευταία χρόνια – είναι η μειωμένη παραγωγή και η ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης βιολογικών προϊόντων, η οποία και στο επίπεδο της χονδρικής και στο επίπεδο της λιανικής, ΔΕΝ ΚΑΛΥΠΤΕΤΑΙ. Πάνω σε αυτό υπάρχει η τεχνική δυσκολία για τον νεοεισερχόμενο  από τη μια και η διαθέσιμη εμπειρία από την άλλη. Δεν είναι πολυτέλεια η άρνηση μοιράσματος γνώσης και εμπειριών;  Έχουμε ξεχάσει τις πολύχρονες προσπάθειες ως βιοκαλλιεργητές Ηπείρου να βρούμε παραγωγούς και παραγωγή να καλύψουμε τη ζήτηση; Δεν είναι πιο συμπαγές ένα αδιάρρηκτο αγωνιστικά μέτωπο με συγκεκριμένες προτάσεις και έμπρακτες λύσεις, έναντι μεμονωμένων φωνών στείρας άρνησης;
  • Αν αντί να αιτηθώ ως παραγωγός – βιοκαλλιεργητής, αιτηθώ ως μονοπρόσωπη ΙΚΕ αποκλειστικά γεωργικής παραγωγής με τα ίδια χωράφια και τα ίδια προϊόντα,  θα έχω δικαίωμα συμμετοχής στην Οικογιορτή;
  • Ποιος ο ενημερωτικός χαρακτήρας της Οικογιορτής για τον νέο που αγωνιά να ενημερωθεί για εναλλακτικές διεξόδους εστιασμένες στη Γεωργία; Εκτός αν ενημέρωση εστιάζεται σε μια διάσταση αποκλείωντας πλουραλισμό και εύρος πληροφόρησης.
  • Πώς θα έρθει σε επαφή ο τροφός με τον τρεφόμενο βιολογικά χωρίς διευρυμένο δίκτυο; Το δίκτυο της ΔΗΩ (Βιοποιότητα) που διατίθεται δωρεάν δεν αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για όλους;

Είναι οι πρώτες απορίες που γεννήθηκαν στο χωράφι μετά την επικοινωνία που είχα με τους αγαπητούς συναδέλφους που με χαρά θα συναντήσω – ως επισκέπτης, και όχι ως εκθέτης δυστυχώς – στην Οικογιορτή.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Αγροτική ευδαιμονία εν έτει 2017

Ανταγωνιστική αγροτική παραγωγή, δυναμική αγροτική έρευνα, εύρυθμη συνεργασία, υγιής επιχειρηματικότητα, εθνική στρατηγική και κυρίως κοινή λογική. Τα χαρακτηριστικά της ελληνικής γεωργίας που αποδομούνται διαχρονικά και σταθερά.
Δεν υπάρχει αμφιβολία αν υπήρχαν σε πραγματικό επίπεδο – τηρουμένων των ιστορικών αναλογιών – τα παραπάνω χαρακτηριστικά. Για τους πιστούς των τεχνικοοικονομικών αναλύσεων μπορούν να αναζητηθούν οι σχετικοί παραγωγικοί δείκτες. Για τους περισσότερους αρκεί μία ψύχραιμη και ρεαλιστική συγκριτική ανασκόπηση. Όχι τόσο σε ποσότητες, μεθόδους και τεχνικές, όσο σε επίπεδο συναλλακτικών ηθών και οικολογικής προσέγγισης.
Μια ματιά στο σύγχρονο αγροτικό κόσμο είναι εξουθενωτική. Εργατικοί και ικανοί αγρότες που δεν γνωρίζουν που να διοχετεύσουν την πληθωρικότητά τους, αναλώνονται σε πρόσκαιρες και ατελέσφορες καλλιέργειες και κινητοποιήσεις. Ευαρεσκόμενοι σε γλωσσικά χάδια επιτήδιων (α)τεχνοκρατών και άσχετων κοινοβουλευτικών συγγενών εξ αίματός τους, όμηροι ενός γραφειοκρατικού, κρατικοδίαιτου και ψηφοθηρικά δομημένου “Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης” παρακαλούν για ένταξη σε ανούσιους “πυλώνες” και προκαλούν για ευνοϊκή μεταχείριση, χάριν δικαιοσύνης, δίκην κακομαθημένου παιδιού. Οι σύμβουλοί τους, γόνοι των ιδίων τις περισσότερες φορές, απέταξαν την ενασχόληση με τη γη, γρανάζια πλέον ενός ιδιόρυθμου αέναου κυκλώματος απομύζησης δυνάμεων και παραγωγικότητας.
Οι ρυθμοί της παγκόσμιας αγοράς παρεμποδίζουν την ψυχική ομοιόσταση στις μεταλλασσόμενες συνθήκες. Η συνέχεια της σχέσης Φύσης και Ανθρώπου βιάζεται και εκβιάζεται. Ο αγρότης δυσκολεύεται να θυμηθεί την παράδοσή του που του υπέβαλλε ενδόμυχα το σεβασμό στη γη, ο γεωπόνος ξεχνά την ετυμολογία του. Οι πολιτικοί αραδιάζουν διαχειριστικές ασυναρτησίες βραχυβιότερες των λόγων που εκστομίζουν.
Όχι, δεν είναι οι αγρότες ξεχωριστή κοινωνική ομάδα, ούτε οι γεωπόνοι, ούτε οι πολιτικοί. Δεν υπάρχουν βιώσιμα πλάνα βασισμένα σε πλανεμένες ηθικές.
Παραγωγοί – προϊόντων, συμβουλών και ιδεών – παραγωγή λοιπόν. Πρώτα απ’όλα ήθους, από αυτό που καταπιεστικά κρύφτηκε εξ αιτίας καινών δαιμονίων. Αρκεί για αρχή. Μιας (βιβλικής) ημέρας.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Ήλιος ούκ αν υπερβήσεται μέτρα

Για την επιστήμη που υπηρετώ θέλω να γράψω, μα με υπερβαίνει και όσο τη μελετώ, με ξεπερνά(ει).

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Λίγο πριν …

Λίγο πριν το τέλος, η νέα αρχή.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

(Χωρίς τίτλο)

Το μεσοδιάστημα των ταξιδιών είναι ο ιδανικός χρόνος περισυλλογής. Τα ιδανικά μέρη είναι τα αγροκτήματα. Περισσότερο είναι τα θεσπρωτικά αγροκτήματα.

Ελιά, μέλι και αμπέλι… Και αυτά με μέτρο…

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε