οι σπορές ποικιλιών φυτών στα σχολεία (και όχι μόνο) συνεχίζονται…

 Στο διάστημα που μεσολάβησε από την πρώτη σπορά παλιών και ντόπιων ποικιλιών φυτών κηπευτικών σε δημοτικό σχολείο της Ηγουμενίτσας ως σήμερα, ακολούθησαν και άλλες σπορές σε τμήματα τετάρτης δημοτικού αλλά σήμερα τα παιδιά της πρώτης πήραν τα πρωτεία! Σπέρνοντας όψιμο κολοκύθι αποδείχθηκαν ιδιαίτερα ενημερωμένα ακόμα και για το ότι θα μπορέσουν να κρατήσουν σπόρο!  Οι δάσκαλοι έκαναν εξαιρετική ετοιμασία και τα παιδιά θα συμμετάσχουν ενεργά και στην 1η γιορτή ανταλλαγής σπόρων και φυτών στην πόλη μας το μεθεπόμενο Σάββατο.

 

 

Posted in περιβάλλον, εκδηλώσεις, ντόπιοι σπόροι | Σχολιάστε

Ντόπιοι σπόροι κηπευτικών στην Ηγουμενίτσα

  Με ιδιαίτερη χαρά και ενδιαφέρον τα παιδιά δύο τμημάτων της δευτέρας τάξης του δημοτικού σχολείου Γραικοχωρίου Ηγουμενίτσας ακούσανε για τη σημασία και την ομορφιά του να καλλιεργείς παλιές ποικιλίες κηπευτικών. Με τη βοήθεια των δασκάλων τους ετοιμάσανε γλαστράκια στα οποία φυτέψαμε παλιές ποικιλίες καρπουζιού και αγγουριού και ανέλαβαν να τα μεγαλώσουν πριν μεταφυτευθούν στους κήπους της περιοχής μας.

  Είναι η συνέχεια σειράς δράσεων που ξεκίνησαν στη Θεσπρωτία που έχουν στόχο την ενημέρωση για τη σημασία της διατήρησης της ντόπιας βιοποικιλότητας και της προσπάθειας για διαφύλαξη του δικαιώματος να καλλιεργούμε χρησιμοποιώντας το δικό μας σπόρο. Οι σπόροι που χρησιμοποιήθηκαν προσφέρθηκαν από την τοπική ομάδα του Πελίτι στα Ιωάννινα και από φίλους διατηρητές παλιών ποικιλίων στην Κέρκυρα. Τους ευχαριστώ πολύ και ιδιαίτερα τη διευθύντρια και τους δασκάλους του δημοτικού σχολείου Γραικοχωρίου τη δράση των οποίων συντονίζει η κα Λιώλη Σοφία για τη φιλοξενία αυτού του πρότυπου  φυτωρίου.

  Με την ευκαιρία αυτή να σημειώσω ότι για τη σχεδιαζόμενη γιορτή των ντόπιων σπόρων, ήδη αρκετά φυτά ετοιμάζονται με τη συνδρομή του φίλου των ντόπιων ποικιλιών  Δημήτρη Αναστασιάδη από την ακριτική Σαγιάδα.

Νεότερα προσεχώς…

Posted in περιβάλλον, ανακοινώσεις, εκδηλώσεις, ντόπιοι σπόροι | Σχολιάστε

Μία πρακτική βάση ορισμών για τις μεθόδους καλλιέργειας

Αναλωθήκαμε το τελευταίο διάστημα στην επανάληψη διευκρινήσεων και επεξηγήσεων όρων τους οποίους χρησιμοποιούμε στο διάλογο αφήνοντας τον ίδιο το διάλογο να δυσκολεύεται να ακολουθήσει το σκοπό του.

Είναι όμορφο επομένως να ξεκινήσουμε να επανατοποθετήσουμε τα βασικά σημεία πάνω στα οποία έχουμε να συζητήσουμε.

Ξεκινώντας έχω να περιγράψω το σκοπό που ξεκίνησε αυτός ο διάλογος. Υπάρχει αναμφίβολα το τελευταίο διάστημα ιδιαίτερα έντονο ενδιαφέρον για τις δυνατότητες ενασχόλησης με αγροτικές δραστηριότητες. Από την άλλη μεριά υπάρχει ένα πλέγμα ιδιαιτεροτήτων πάνω στο οποίο καλούμαστε όλοι οι σχετιζόμενοι με την αγροτική παραγωγή να ενημερωνόμαστε, να υπολογίζουμε και κυρίως να συνδιαμορφώνουμε. Σκοπός λοιπόν αυτού του διαλόγου είναι να αναζητήσουμε την πλευρά αυτών των ιδιαιτεροτήτων που θα βοηθήσει τον καθένα μας να δραστηριοποιηθεί όσο πιο αποδοτικά και παραγωγικά θέλει.

Προσωπική μου θέση είναι ότι η γεωργία όπως εφαρμόζεται έχει μπει σε ένα φαύλο κύκλο μη βιώσιμων πρακτικών – άποψη που ήδη ψηλάφισα στο παρελθόν και θα αναπτύσσω αναλυτικά σε επόμενα κείμενα – και με αυτό το πρίσμα θα γράφω.

Ας ξεκινήσουμε λοιπόν από τις διαφορετικές μεθόδους και τρόπους που εφαρμόζεται η γεωργία στον τόπο μας.

Αρχικά είναι η συμβατική γεωργία όπως κοινώς αποκαλείται. Είναι η συνηθισμένη πρακτική καλλιέργειας υποβοηθούμενη από χημικά φυτοφάρμακα και λιπάσματα προσανατολισμένη στην ποσοτική παραγωγή με ποιοτικά κριτήρια της αγοράς στην οποία απευθύνονται. Π.χ. ομοιομορφία, ευκολία μηχανικής συγκομιδής, διατηρισιμότητα κ.ο.κ. Στον τρόπο αυτό κυριαρχούν τα υβρίδια (βλέπε παρακάτω) και για μακροβιότερες καλλιέργειες (π.χ. δενδρώδεις) συστήματα διαμόρφωσης των δέντρων που ευνοούν την εκμηχάνιση.

Η πιο οργανωμένη μορφή της συμβατικής και υποχρεωτική για τον ενσυνείδητο παραγωγό – αλλά και σύμβουλό του γεωπόνο – είναι αυτή που αποκαλείται ολοκληρωμένη. Δεν είναι τίποτα άλλο από τη συμβατική στην οποία τηρείται ένα συγκεκριμένο, καταγραφόμενο πρωτόκολλο εργασιών που διασφαλίζει συγκεκριμένα κριτήρια ασφάλειας παραγωγού, περιβάλλοντος και τελικού χρήστη. (Για τα κριτήρια μπορούμε να τα συζητήσουμε σε επόμενο άρθρο).

Ένα από τα παρακλάδια του παραπάνω τρόπου είναι και η υδροπονική καλλιέργεια που ακούμε συχνά για την οποία θα αναφερθώ εν καιρώ.

Η βιολογική καλλιέργεια απορρίπτει τη χρήση συνθετικών χημικών ουσιών, όπως τα συνθετικά ζιζανιοκτόνα, λιπάσματα, φυτοφάρμακα και γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.

Η βιοδυναμική καλλιέργεια επικεντρώνεται στην επίδραση της βαρύτητας του φεγγαριού και στην ροή της υγρασίας του εδάφους και των φυτών

Η φυσική καλλιέργεια είναι μέθοδος ακαλλιέργειας στην ουσία, κατά την οποία γίνεται προσπάθεια προσομοίωσης του φυσικού τρόπου ανάπτυξης των φυτών στη φύση. Με τη μέθοδο αυτή δεν κλαδεύουμε, δεν κατεργαζόμαστε το έδαφος, δε λιπαίνουμε και φυσικά δε ραντίζουμε καθόλου.

Τέλος αξίζει να αναφερθώ σε αυτό που ονομάζουν πολλοί – ερασιτέχνες κυρίως- παραδοσιακή καλλιέργεια στην οποία πρακτικά έχω δει να αυτοσχεδιάζουν ευρηματικά ομολογουμένως τεχνικές από κάθε μέθοδο, απομακρυσμένες κατά κανόνα από τη χημική γεωργία στην προσπάθεια να παράξουν “αγνά” προϊόντα.

Όσον αφορά τους σπόρους υπάρχει μεγάλη σύγχυση του τι είναι υβρίδιο, “μεταλλαγμένο”, ποικιλία. Για να το θέσω όσο πιο απλά μπορώ ξεκινώντας από αυτό που λέγεται μεταλλαγμένος σπόρος, εννοείται ο γενετικά τροποποιημένος με ανθρώπινη παρέμβαση που συνίσταται συνήθως στην προσθήκη κάποιου ή κάποιων γονιδίων άλλων οργανισμών με επιθυμητά χαρακτηριστικά. Το γενετικά τροποποιημένο φυτό είναι διαφορετικό λοιπόν από αυτό που εννοείται μεταλλαγμένο, γιατί μετάλλαξη μπορεί να συμβεί και στη φύση, πάνω στο ίδιο το φυτό.

Υβρίδιο είναι μια τεχνητή διασταύρωση ή σειρά διασταυρώσεων μεταξύ διαφορετικών φυτών ίδιου είδους, κάτι που κατά κανόνα γίνεται στη φύση, διαφέρει όμως τρομερά από τη διαδικασία που γίνεται στα εργαστήριο καθώς εργαστηριακά είναι πλήρως κατευθυνόμενη και ελεγχόμενη και αποσκοπεί στη λήψη φυτών με συγκεκριμένα επιθυμητά χαρακτηριστικά που καθορίζονται από τις εκάστοτε ανάγκες της αγοράς και της προάσπισης των αναγκών έρευνας και κατοχύρωσης των εργαστηρίων. Συνήθως συγχέεται ο φόβος απέναντι στα γενετικά τροποποιημένα με το σκεπτικισμό απέναντι στα υβρίδια αλλά όπως προκύπτει ότι είναι δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Για την ώρα αρκεί να αναφέρω ότι ενώ για τα γενετικά τροποποιημένα υπάρχουν τεκμηριωμένα επιχειρήματα για την ακαταλληλότητά τους στην υγεία, για τα υβρίδια δεν μπορεί να ισχυριστεί κανένας ότι είναι ανθυγιεινά. Προσοχή, μιλάω πάντα για τα φυτά και τους καρπούς τους, όχι για ενδεχόμενες προσθήκες και επεξεργασίες (ραντίσματα, λιπάσματα).

Οι ντόπιες ποικιλίες τώρα μπορεί επίσης να είναι παράγωγα φυσικού υβριδισμού (ο κανόνας) με μία τεράστια διαφορά: έχουν γίνει στις συνθήκες εγκλιματισμού μιας περιοχής και έχουν προσαρμοστεί στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της και στο μικροκλίμα της. Και το σημαντικότερο έχουν τη δυνατότητα αναπαραγωγής, χαρακτηριστικό ανεπιθύμητο στα υβρίδια.

Με βάση τα παραπάνω μπορούμε να ξεκινήσουμε να επιλύουμε ό,τι απορίες μπορεί να δημιουργούνται και να έχουμε μία κοινή συνισταμένη, έναν βασικό οδηγό πάνω στο οποίο θα συζητήσουμε.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Σχετικά με την εκδήλωση για την προστασία της ντόπιας βιοποικιλότητας στο Πάνθεον.

Είναι πολύ ευχάριστο συμπολίτες μας να μοιράζονται κοινές ανησυχίες και προβληματισμούς σχετικά με τα αγροτικά και διατροφικά θέματα και κυρίως με τη σημασία της ντόπιας βιοποικιλότητας.

Πολύ περιληπτικά θα αναφερθώ σε κάποια από τα κομμάτια της ομιλίας. Το βασικότερο όλων είναι η εξοντωτική νομοθεσία που ήδη διέπει την κυκλοφορία των ντόπιων σπόρων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, η οποία και τείνει να ενταθεί. Η επέλαση των υβριδίων – χωρίς αυτά να αποτελούν ανθυγιεινά τρόφιμα – με τον τρόπο που γίνεται είναι βιασμός της φύσης και του δικαιώματός μας να επιλέγουμε το τι τρώμε. Κι όταν αρχίζει να επιβάλλεται η καλλιέργεια γενετικά τροποποιημένων φυτών – που αδόκιμα συνηθίζεται να ονομάζονται μεταλλαγμένα – εκεί πλέον βρισκόμαστε στον κυκεώνα της παράνοιας και της ανθρώπινης απληστίας. Στην ουσία χάνεται η ελευθερία του να καλλιεργήσουμε αυτό που θέλουμε, όπως το θέλουμε ακόμα και για οικιακή-ερασιτεχνική χρήση. Και μιλάμε για την πλέον αρχέγονη ανθρώπινη πρακτική και τέχνη, τη γεωργία.

Μπορεί να έχει δαπανηθεί πολύ έρευνα και χρήμα για τη δημιουργία υβριδίων και πολύ φυσιολογικά αυτός που έχει επενδύσει σε αυτά να θέλει να καρπωθεί οφέλη. Είναι αφύσικο ωστόσο να συναινέσουμε στην βραχύβια προοπτική του κέρδους και στην παράνοια της επέκτασης των υβριδίων με τον τρόπο που γίνεται σε παγκόσμια κλίμακα. Και αναφέρομαι στην μη προστασία των ντόπιων ποικιλιών είτε ηθελημένα είτε με τη συνδρομή της ντόπιας αδιαφορίας ή άγνοιας, ξεκινώντας από την ατομική.

Χωρίς περιστροφές, η πορεία της παγκόσμιας αγροτικής πολιτικής έχει εκτραπεί. Έχοντας αποκοπεί από την ίδια τη φύση και τις διαδικασίες της, μιλάμε για μια γεωργία που δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς την ανθρώπινη, χημική, παρέμβαση. Όταν για αιώνες η φύση μεγαλώνει φυτά “από το τίποτα” η σύγχρονη επιστήμη -που αρνείται να μελετήσει αυτό το πάμπλουτο “τίποτα”- δημιουργεί φυτά που δεν μπορούν να αποδώσουν χωρίς λιπάσματα, φάρμακα κλπ.! Και τη στιγμή που τα επιχειρήματα περί κάλυψης των διατροφικών αναγκών του διαρκώς αυξανόμενου πληθυσμού της γης έχουν ήδη καταρρεύσει ενώ στον αντίποδα, μέθοδοι φιλικότατοι στο περιβάλλον αποδεικνύουν τη βιωσιμότητα αυτών.

Αντί λοιπόν να ζούμε στην ψευδαίσθηση του “επιλέγω να βάλω ένα κήπο για ξέρω τι τρώω” επειδή ούτε δικαίωμα επιλογής σε λίγο θα έχουμε, ούτε θα ξέρουμε τι ακριβώς θα καλλιεργούμε, έχουμε να επανακτήσουμε το δικαίωμα της συμμετοχής στην πραγματικά αειφόρο καλλιέργεια της γης. Πρώτο μας μέλημα, η γνώση.

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Η πιστοποίηση των αγροτικών προϊόντων ως εργαλείο ή ως εμπόδιο για την αγροτική παραγωγή;

Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει από πληθώρα φορέων και οργανισμών μια εκστρατεία ενημέρωσης για την αξία της πιστοποίησης στη διαδικασία εμπορίας αγροτικών προϊόντων. Η πιστοποίηση των αγροτικών προϊόντων ορίζεται – εν συντομία – ως η διακρίβωση συγκεκριμένων καλλιεργητικών διαδικασιών που εξασφαλίζουν την ασφάλεια τόσο του παραγωγού όσο και του και τελικού καταναλωτή. Διαφορετικά, είναι η λεπτομερής τήρηση κανόνων ασφάλειας και ποιότητας καθώς και η καταγραφή αυτών. Καλό ακούγεται ως εδώ. Λέγεται επίσης ότι η πιστοποίηση είναι διαβατήριο εξαγωγών και μέσο πωλήσεων. Και αυτό καλό φαίνεται. Είναι ωστόσο έτσι;

Ας πάρουμε τα πράγματα με τη σειρά.

Η ελληνική πολιτεία εκπαιδεύει επιστήμονες γεωπόνους – και μάλιστα με 5ετή φοίτηση – για να εφοδιάσει την αγροτική και διατροφική αλυσίδα με στελέχη που θα καθοδηγήσουν την παραγωγή ασφαλών προϊόντων τόσο για τον παραγωγό όσο και για τον τελικό καταναλωτή. Εξ’ ορισμών η πιστοποίηση αναιρεί το θεσμοθετημένο ρόλο των γεωπόνων είτε του ιδιωτικού είτε του δημοσίου τομέα. Επιπλέον όσοι από τους γεωπόνους επιθυμούν να δραστηριοποιηθούν στην “πιστοποίηση” οφείλουν να πιστοποιηθούν και οι ίδιοι σχεδόν για κάθε προϊόν και για κάθε σύστημα ποιότητας.

Ο παραγωγός που θέλησε να πιστοποιηθεί έγινε εξωστρεφής, κατάφερε να συνεργαστεί, να επιμορφωθεί να κάνει εταιρείες και συνεταιρισμούς, να συνεργαστεί με γεωπόνους, λογιστές, νομικούς (βλέπε διαδικασίες πιστοποίησης, προσθήκη κωδικών στις εφορίες, καταθέσεις καταστατικών σε πρωτοδικεία κλπ, κλπ) να χρησιμοποιήσει πιστοποιημένες εισροές (σπόρους, λιπάσματα, φάρμακα ακόμα και μηχανήματα με ISO), τα χωράφια του να μην γειτνιάζουν με ρυπογόνες περιοχές (άσχετα να καλά καλά δε μπορεί να γνωρίζει τις χρήσεις γης).

Επίσης όντας πιστοποιημένος και πλήρως συμμορφωμένος με τις κοινοτικές προδιαγραφές πήρε και επιδότηση να ξεριζώσει τα αμπέλια του για να φυτεύσει κορωνέικες ελιές ισπανικής προέλευσης (ελέω πιστοποίησης φυσικά) με πυκνή φύτευση. Απαλλάχτηκε επίσης από τον κόπο να κρατά το σπόρο του (αφού άλλωστε δεν είναι πιστοποιημένος).

Για τις πρώτες του ύλες επομένως απευθύνθηκε στα καταστήματα γεωργικών εφοδίων που είναι εφοδιασμένα με τα απαραίτητα πανάκριβα πιστοποιητικά και πωλούν λιπάσματα και φυτοφάρμακα εξειδικευμένα για κάθε καλλιέργεια και όχι από πλανόδιους εμπόρους.

Αφού τελικά επιτεύχθηκε ο άριστος συνδυασμός όλων των παραπάνω καλοπροαίρετων πρακτικών το προϊόν ετοιμάστηκε και προωθήθηκε με όλες τις σύγχρονες πρακτικές ηλεκτρονικού εμπορίου και marketing. Απευθύνθηκε σε αγορά του εξωτερικού η οποία απαιτεί το αντίστοιχο πιστοποιητικό. Για διαφορετική ωστόσο αγορά απαιτείται – δυστυχώς – διαφορετική πιστοποίηση.

Να μην ξεχάσω, οι τιμές παραγωγού είναι άκρως … ικανοποιητικές και ο καταναλωτής ξέρει τι τρώει!

Μάλλον είναι καιρός να ανασκουμπωθούμε και να ασχοληθούμε με την ουσία της αγροτικής μας παραγωγής…

Posted in Uncategorized | Σχολιάστε

Γιορτή ανταλλαγής ντόπιων σπόρων στην Ηγουμενίτσα.

Τον προσεχή Μάρτιο προγραμματίστηκε γιορτή ανταλλαγής ντόπιων σπόρων και φυτών στην Ηγουμενίτσα. Η εναλλακτική κοινότητα Πελίτι προσφέρθηκε να συνδράμει με την τοπική ομάδα Ιωαννίνων και θα έχουμε τη χαρά να συζητήσουμε μαζί τους και να αλλάξουμε εμπειρίες, γνώσεις και φυτά. Η τοπική ομάδα Ηγουμενίτσας περιμένει εθελοντές και καλή διάθεση. Δηλώσεις συμμετοχής στην ομάδα και πληροφορίες στο info@agrotechnia.gr

Posted in ανακοινώσεις, εκδηλώσεις | Σχολιάστε

Βιολογική γεωργία, είναι πράγματι οικολογική και ταυτόχρονα βιώσιμη προσέγγιση; (μέρος 3ο)

Έως τώρα περιέγραψα μια κατάσταση που βιώνω και βιώνουμε στην καθημερινότητά μας. Θέλω ωστόσο να επανέλθω στα αρχικά ερωτήματα του πρώτου μέρους.Κυρίως στο αν η βιολογική γεωργία εξυπηρετεί τους στόχους που είχε στο ξεκίνημά της.

Είδαμε στο δεύτερο μέρος τον τρόπο που μπορεί να δώσει άμεσα αποτελέσματα στους παραγωγούς κηπευτικών της περιοχής μας κυρίως. Το θέμα είναι για πόσο αφού η όλη ανάλυση στηρίζεται σε οικονομικούς όρους και όρους marketing, όροι που για όσους είναι τουλάχιστον υποψιασμένοι με το οικονομικό κύκλωμα και το ρόλο λειτουργίας του είναι καταδικασμένοι με ημερομηνία λήξεως.Ακριβώς όπως και η γεωργία έτσι όπως την εφαρμόζουμε, «συμβατική» ή δήθεν «οικολογική».

Θα σταθώ στο δήθεν «οικολογική» για να επανέλθω στο θέμα μας. Έχω στο μυαλό μου ότι βιολογική ή οικολογική γεωργία είναι ο τρόπος καλλιέργειας  που προσπαθεί να εξαλείψει τη χρήση χημικών και πρόσθετων σκευασμάτων, σέβεται τα μέσα εργασίας (φυσικούς πόρους, εργασία κλπ) και φυσικά σέβεται τον καταναλωτή. Γιατί λοιπόν τα βιολογικά προϊόντα είναι πιο ακριβά? Απευθύνεται από «ελίτ» παραγωγούς σε «ελίτ» καταναλωτές; Αυτή είναι η οικο-λογική στάση και των μεν και των δε? Υπάρχει τελικά νόημα στη συζήτηση του  να πετύχουμε υψηλότερο εισόδημα για τον Θεσπρωτό παραγωγό όταν μόνο στην Ηγουμενίτσα έχουν ανάγκη άμεσης και βασικής σίτισης πλέον των χιλίων ατόμων;

Και γιατί να βρεθεί στην αντίστοιχη κατάσταση και ο παραγωγός θα μου πείτε…Γιατί λοιπόν να μην μειώσει το κόστος παραγωγής, να ξεφύγει από τη μυθοπλασία του «ακριβού» βιολογικού προϊόντος,γιατί  να μην  προσφέρει άφθονα και σε λογική τιμή προϊόντα από την τοπική παραγωγή στην τοπική κατανάλωση και γιατί αυτός που έχει πραγματικά ανάγκη να μην εκπαιδευτεί σε αυτές τις διαδικασίες;

Γνωρίζω ότι υπάρχουν παγιωμένες αντιλήψεις («κανόνες αγοράς» τις ονομάζουν κάποιοι) μόνο που οι κανόνες αυτοί διαμορφώνονται από την ίδια την Αγορά… του Δήμου.

Το ελάχιστο που έχουμε να κάνουμε είναι να επιμείνουμε στην παραγωγή, και να συνδράμουμε στην εκπαίδευση.

Καλή και παραγωγική χρονιά λοιπόν!

Διαβάστε το 1ο μέρος: http://mouselimis.blogspot.com/2012/12/1.html

Διαβάστε το 2ο μέρος:http://mouselimis.blogspot.com/2012/12/2.html

Posted in αρθρογραφία | Σχολιάστε